Breaking News
Home / ผลงานทางวิชาการ / การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

บทคัดย่อ :
พรรณนภา หาญบ าราช. (2560). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

การศึกษาครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2) เพื่อวิจัยผลการใช้รูปแบบ การสอนที่พัฒนาขึ้นดังนี้ 2.1) เพื่อเปรียบเทียบทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาก่อนเรียนและหลังเรียนด้วย รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2.2 ) เพื่อเปรียบเทียบ พฤติกรรมทางการเรียนของนักเรียน ก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยรูปแบบ การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น ฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2.3) ศึกษาพฤติกรรมทางการเรียนของนักเรียนระหว่างเรียนด้วย รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และ 2.4) เพื่อศึกษาเจตคติ ต่อการเรียนวิทยาศาสตร์ที่เรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยมี2 ขั้นตอนคือ ขั้นตอนที่ 1 พัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหา เป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยการใช้วิจัยเชิง คุณภาพ อาศัยข้อมูลพื้นฐานจากแหล่งเรียนรู้ โดยการสังเกต สัมภาษณ์และสนทนากลุ่มร่วมกับครูและนักเรียน ที่มีการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ( Problem –Based Learning ) น าข้อมูลมาก าหนดโครงสร้าง องค์ประกอบรูปแบบการจัดการเรียนการสอน และสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 2 ทดลองใช้รูปแบบ การจัดการเรียนรู้ โดยการน ารูปแบบการจัดการเรียนรู้มาทดลองใช้จริงกับกลุ่มตัวอย่างคือนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองตาโผ่นมิตรภาพที่ ๕ จ านวน 30 คน ซึ่งได้มาจากการเลือก แบบเจาะจง (Purposive Sampling ) เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบทดสอบวัด ทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ 3 )แบบประเมินพฤติกรรมทางการเรียน และ 4) แบบวัด เจตคติต่อการเรียนวิทยาศาสตร์ การวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ ส่วนที่ 1 วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จาก การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ และส่วนที่ 2 วิเคราะห์ข้อมูลจากการน ารูปแบบการจัดการเรียนรู้ไปทดลอง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและทดสอบสมมติฐานโดยใช้ t-test dependent Samples

ผลการวิจัยพบว่า

1.รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย หลักการ จุดมุ่งหมาย เนื้อหา สาระ กระบวนการจัดการเรียนรู้และการวัดและประเมินผล เป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามกรอบ แนวคิดของ Joyce และWeil ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ1) ล าดับขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ (Syntax) ซึ่งประกอบไปด้วย ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน เป็นขั้นตอนน าเข้าสู่บทเรียนเป็นขั้นกระตุ้นให้นักเรียนเชื่อมโยงความรู้ เดิมกับความรู้ใหม่ เพื่อให้นักเรียนมีความพร้อมต่อการด าเนินกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นจัดกิจกรรม การเรียนรู้ ตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดแก้ปัญหา ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนคือ ขั้นก าหนดปัญหา ขั้นท าความเข้าใจกับปัญหา/ตั้งสมมติฐาน ขั้นด าเนินการค้นคว้า ขั้นสังเคราะห์ความรู้ ขั้นสรุปและประเมินหาค าตอบ และขั้นน าเสนอและประเมินผลงาน 2) หลักการของปฏิสัมพันธ์ ( Social System) ครูผู้สอนจะท าหน้าที่เป็นผู้ชี้แนะ แนะน า กระตุ้นให้นักเรียนเกิดความอยากรู้อยากเห็นเกิด กระบวนการคิดหาค าตอบ นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วม เพื่อเป็นการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง 3) หลักการของ การตอบสนอง ( Principles of Reaction ) ครูจัดกิจกรรมที่หลากหลายให้ท้าทาย มีสื่อประกอบที่เร้าใจ กระตุ้นให้นักเรียนมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกันภายในกลุ่ม เพื่อการค้นหาค าตอบ 4) ระบบสนับสนุนการเรียนรู้ (Support System) ครูจัดบรรยากาศของการเรียนรู้รอบๆตัวนักเรียน เพื่อให้นักเรียนมีความรู้สึกอยากเรียนรู้ หาค าตอบ

2. รูปแบบการจัดการเรียนการรู้และแผนการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาตามรูปแบบการจัด การเรียนรู้ มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก

3. นักเรียนที่เรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้มีคะแนนเฉลี่ยทักษะกระบวนการคิด แก้ปัญหาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยส าคัญที่ระดับ .05

4. นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้มีระดับความคิดเห็นต่อพฤติกรรมทาง การเรียนทั้ง 3 ด้านของตนเองหลังเรียนเป็นพฤติกรรมที่ปฏิบัติบ่อยขึ้น ซึ่งก่อนเรียนเป็นพฤติกรรมที่ปฏิบัติน้อย

5. นักเรียนที่เรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้มีพฤติกรรมทางการเรียนในระหว่างเรียนดีขึ้น สังเกตจากความสนใจ ความกระตือรือร้นในการเรียน นักเรียนได้ใช้ความสามารถของตนเองอย่างเต็มศักยภาพ มีโอกาสแสดงความคิดเห็น มีอิสระในการตัดสินใจ ในการตอบค าถามและสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง จากการจดบันทึกสภาพการจัดการเรียนรู้ของครูพบว่า นักเรียนสามารถค้นคว้าหาค าตอบตามกระบวน การจัดการเรียนรู้ และสร้างองค์ความรู้ต่างๆได้ด้วยตนเอง โดยครูมีหน้าที่กระตุ้นและสร้างแรงบันดาลใจให้ นักเรียนให้เกิดการเรียนรู้ตามศักยภาพ สามารถวัดและประเมินผลนักเรียนตามสภาพจริง 6. นักเรียนที่เรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้มีระดับความคิดเห็นของเจตคติต่อ การเรียนวิทยาศาสตร์ อยู่ในระดับเห็นด้วย

About vorapong

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *